Een tuincentrumketen wilde deze snoeischaren voor €12 opkopen om ze voor €89 door te verkopen. De smid verkocht ze liever zelf voor €59 aan tuinliefhebbers

Na 45 jaar snoeischaren te smeden voor de grootste boomkwekerijen van Zuid-Holland, verliest Hendrik van den Berg zijn werkplaats. Wij onderzochten dit verhaal dat heel Boskoop beroert.

Reportage • Zuid-Holland • Maart 2026

Boskoop, Zuid-Holland — Hendrik van den Berg, 73 jaar, zal zijn hamers voor de laatste keer opbergen op 30 april 2026. In zijn smederij, gebouwd tegen de muur van een oude schuur, tussen twee rijen rozenstruiken die aflopen naar de Gouwe, overziet hij wat hem rest: 847 snoeischaren, één voor één gesmeed, opgestapeld op de rekken die zijn vader in 1962 had gebouwd.

De reden voor de sluiting? Niet zijn pensioen — Hendrik zegt dat hij staand achter zijn aambeeld zal sterven. Het probleem is dat het aambeeld er binnenkort niet meer zal staan. Het gebouw dat zijn smederij al drie generaties huisvest, is opgekocht door een projectontwikkelaar. De werkplaats wordt omgebouwd tot recreatiewoningen met uitzicht op de kwekerijen. Hendrik ontving de brief in september: hij heeft tot eind april om het pand te ontruimen.

Voordat hij de sleutels inlevert, heeft de meester-smid een beslissing genomen die het hele dorp verraste: zijn 847 laatste snoeischaren verkopen voor €59 in plaats van €149. Geen commerciële actie. Het laatste gebaar van een man die weigert dat zijn levenswerk op de schroothoop belandt.

Ons onderzoek onthult hoe 45 jaar vakmanschap op het punt staat te verdwijnen, en waarom deze sluiting ver voorbij Boskoop onrust veroorzaakt.

De smederij tussen de kwekerijen: als staal geboren wordt tussen de rozen

In Boskoop kent iedereen de smederij van Van den Berg. Niet omdat ze groot is — het is een werkplaats van 40 m² ingeklemd tussen een stenen muur en een rij rozenstruiken. Maar omdat hier sinds 1962 de snoeischaren ontstaan waarmee de grootste boomkwekerijen van Zuid-Holland hun bomen en struiken snoeien.

Hendriks vader, Willem van den Berg, was hoefsmid. Toen de paarden in de jaren vijftig verdwenen uit de kwekerijen, schakelde hij om. De kwekers hadden gereedschap nodig. Willem begon met het smeden van snoeimessen, daarna snoeischaren. Lemmeten van koolstofstaal, gehard in koolzaadolie, met handvatten gesneden uit het notenhout van de hagen rond de percelen.

Hendrik had geen keuze. Als enig kind groeide hij op tussen de vonken en de geur van kolen. Op zijn veertiende smeedde hij zijn eerste gereedschap. Op zijn achtentwintigste, toen Willem de hamer neerlegde, nam Hendrik de werkplaats zonder aarzelen over.

„Mijn vader had één regel," vertelt Hendrik terwijl hij een snoeischaar tussen zijn dikke vingers draait. „Een snoeischaar is geen tang. Het is een scalpel. Als je snit niet zuiver is, veroordeel je de plant."

Dat is geen beeldspraak. Bij het snoeien opent een slechte snit — gekneusd, gescheurd, afgerukt — de deur voor ziekten. Bacterievuur, kanker, schimmelinfecties. Ziekteverwekkers die binnendringen via het beschadigde hout en de plant in enkele jaren doden. De kwekers weten het. Daarom laten de kwekerijen van Boskoop, Waddinxveen, Reeuwijk en Gouda hun snoeischaren al tientallen jaren bij Hendrik smeden.

„De snoeischaar van Hendrik is een levensverzekering voor mijn bomen. Zijn lemmet snijdt de tak als een chirurgisch mes. Het hout geneest in drie dagen in plaats van tien. In dertig jaar heb ik niet één boom verloren door een slechte snit."

— Kees M., boomkweker in Waddinxveen sinds 1991

Maar in september 2025 verandert een aangetekende brief alles.

„Uw huurcontract wordt niet verlengd": als vastgoed het ambacht verdringt

De klap komt van waar Hendrik hem niet verwachtte. Niet van zijn lichaam, ook al protesteren zijn schouders elke ochtend. Niet van zijn handen, ook al knaagt de artrose al vijf jaar aan zijn vingers. De klap komt van een brief van de gemeente.

De vorige eigenaar van het pand, een gepensioneerde kweker die hem de werkplaats sinds 1989 voor een schijntje verhuurde, heeft verkocht. De koper: een projectontwikkelaar uit Den Haag, gespecialiseerd in recreatiewoningen. Hun plan? De schuur en de werkplaats ombouwen tot luxe vakantieappartementen met uitzicht over de kwekerijen van Boskoop.

„Ik neem het ze niet eens kwalijk," zegt Hendrik, gezeten op de houten kruk die hij al veertig jaar bezet. „Vastgoed, dat is wat tegenwoordig geld oplevert. Maar toch. Zestig jaar smederij, mijn vader en ik, en op een dag krijg je een brief die zegt: het is voorbij, u hebt acht maanden."

Hendrik heeft een ander pand gezocht. In Boskoop is niets beschikbaar — elke vierkante meter is goud waard sinds de opkomst van het recreatietoerisme. In Gouda zijn de huren verdrievoudigd. In Alphen aan den Rijn vond hij een loods, maar de eigenaar wilde geen smederij vanwege het lawaai en het vuur.

Anneke, zijn vrouw sinds 47 jaar, was duidelijk: „Hendrik, je bent 73. Je gaat geen smederij van 800 kilo verhuizen om ergens anders opnieuw te beginnen. We moeten een oplossing vinden voor de snoeischaren en de bladzijde omslaan."

Hendrik houdt er niet van als Anneke gelijk heeft. Maar Anneke heeft altijd gelijk.

De laatste leerling vertrok in 2019. Niemand nam het over.

Wat deze sluiting definitief maakt, is niet alleen het verlies van het pand. Het is dat er niemand is om het over te nemen.

In vijfenveertig jaar heeft Hendrik drie leerlingen opgeleid. Drie jonge mannen uit het dorp of de omgeving die kwamen leren smeden. De eerste, in 1988, bleef vier jaar voordat hij ging werken in een fabriek voor auto-onderdelen in Dordrecht. De tweede, in 2003, hield het twee jaar vol. „Hij vond het fysiek te zwaar," herinnert Hendrik zich. „Hij had geen ongelijk."

De derde, Kevin, kwam in 2016. Tweeëntwintig jaar, gepassioneerd, getalenteerd. Hendrik geloofde erin. Drie jaar lang gaf hij alles door: de keuze van het staal, de temperatuur van de smederij, het gebaar met de hamer, het geheim van het harden. Kevin ging snel vooruit. Voor het eerst zag Hendrik een toekomst voor de werkplaats.

In 2019 kreeg Kevin een aanbod van een industriële gereedschapsfabrikant in de buurt van Rotterdam. Vast contract, €2.400 netto, pensioenopbouw, reiskostenvergoeding. Hendrik bood hem €1.500 per maand en verbrande vingers.

„Ik kan het hem niet kwalijk nemen," zegt Hendrik. „Hij is 25, hij wil zijn leven opbouwen. De smederij, daar kun je niet meer van leven zoals vroeger. Maar toen hij vertrok, begreep ik dat het voorbij was. Dat alles wat mijn vader mij had geleerd, met mij zou sterven."

Sinds 2019 smeedt Hendrik alleen. Zeven dagen per week. Niet uit commerciële noodzaak — de bestellingen van de kwekerijen heeft hij in een paar maanden afgehandeld. Hij smeedt omdat het het enige is wat hij kan. En omdat elke snoeischaar die hij afmaakt een kleine overwinning is op de vergetelheid.

De snoeischaren stapelden zich op. 100. 300. 500. 847. Elk gesmeed alsof een kweker uit Boskoop erop wachtte. Elk perfect, omdat Hendrik niet anders kan werken.

Waarom een handgesmede snoeischaar alles verandert in de tuin

Om het verschil te begrijpen tussen een snoeischaar gesmeed door Hendrik van den Berg en een snoeischaar van €15 uit het tuincentrum, hoeft u alleen maar een rozentak te knippen.

Met een industriële snoeischaar biedt de tak weerstand. U moet kracht zetten, knijpen, soms twee keer proberen. De snit is gekneusd, vezelig. Het hout verkleurt wit aan de uiteinden. Dat is het teken dat de cellen zijn vermorzeld, niet doorgesneden. De genezing duurt lang. Ziekten dringen binnen.

Met een snoeischaar gesmeed door Hendrik geeft de tak zonder weerstand mee. Eén beweging, één klik, klaar. De snit is zuiver, glad, bijna glanzend. Het hout geneest in enkele dagen. De plant heeft de snoei nauwelijks „gevoeld".

„Mensen denken dat een snoeischaar een snoeischaar is," legt Hendrik uit. „Dat is alsof je zegt dat een mes een mes is. Probeer eens een tomaat te snijden met een kantinemes, dan begrijpt u het verschil."

Dit is wat zijn snoeischaren uniek maakt:

Koolstofstaal gesmeed op hoge temperatuur. Geen gegoten roestvrij staal uit een fabriek. Koolstofstaal verhit tot meer dan 850°C in de kolensmederij, gehamerd om de korrelstructuur uit te lijnen, daarna gehard in een oliebad. Resultaat: een hardheid van 58-60 HRC. Kort gezegd: een lemmet dat jarenlang scherp blijft, terwijl een industriële snoeischaar na een paar weken bot wordt.

Het gebogen lemmet, met de hand gesmeed. De kromming is niet willekeurig. Ze is berekend zodat de snijkracht zich concentreert op één punt, als een miniatuurguillotine. Minder inspanning, meer precisie. Uw handen worden niet moe, zelfs niet na twee uur snoeien.

De gesmede veer — geen industriële veer. Bij een snoeischaar uit het tuincentrum is de veer een in de fabriek gebogen staaldraad. Na een paar maanden vermoeit hij, vervormt hij, gaat de schaar „gapen". De veer van Hendrik is gesmeed uit hetzelfde stuk als het lichaam van de schaar. Hij vermoeit niet. Hij houdt dezelfde spanning tientallen jaren lang.

De handvatten van notenhout. Geen plastic dat glipt als u zweet. Notenhout, korrel voor korrel geschuurd, driemaal geolied. Het hout past zich aan uw handpalm aan met de tijd. Hoe meer u het gebruikt, hoe comfortabeler het wordt. En in tegenstelling tot plastic veroorzaakt het geen blaren.

Het juiste gewicht: 220 gram. Niet te zwaar, niet te licht. Een te lichte schaar dwingt u kracht te zetten. Een te zware vermoeit de pols. Hendrik kalibreert elk stuk op de gram nauwkeurig. De balans is zodanig dat de schaar vanzelf lijkt te snijden.

De initialen „HB" gegraveerd op elk lemmet. Vijfenveertig jaar traditie. Geen enkel lemmet zonder zijn handtekening.

„Als u een snoeischaar van Hendrik in de hand neemt, begrijpt u het meteen. Het is alsof u van een huurauto overstapt naar uw eigen auto. Alles zit op zijn plek. Alles gaat vanzelf. U wilt hem niet meer loslaten."

— Hendrik van den Berg

KLIK HIER OM EEN VAN DE LAATSTE SNOEISCHAREN VAN HENDRIK TE BEMACHTIGEN

Kwekers en tuinliefhebbers getuigen al 30 jaar

Het nieuws van de sluiting verspreidde zich door de kwekerijen van Zuid-Holland als een late nachtvorst in april. De kwekers die de snoeischaren van Hendrik al tientallen jaren gebruiken, kunnen het niet geloven.

„Ik gebruik dezelfde snoeischaar van Hendrik sinds 1996. Negenentwintig jaar. Ik heb er al mijn fruitbomen, rozen en heesters mee gesnoeid. Deze schaar heeft meer takken geknipt dan ik ooit zal kunnen tellen. En het lemmet snijdt nog als op de eerste dag. De dag dat Hendrik stopt, verdwijnt een stuk Nederlands vakmanschap."

— Kees M., boomkweker in Waddinxveen

„Mijn man gaf een snoeischaar van Hendrik aan mijn vader voor zijn 60e verjaardag. Papa is nu 87. Hij snoeit er nog steeds zijn rozen mee. Toen hij hoorde dat Hendrik ging sluiten, zei hij: bestel er nog een tweede voor het te laat is. Voor het geval dat."

— Marjan P., 62 jaar, Utrecht

„Ik ben al 20 jaar hovenier. Ik heb alle snoeischaren op de markt geprobeerd. De Japanse, de Zwitserse, de Duitse. Geen enkele kan tippen aan een lemmet gesmeed door Hendrik. Het probleem is dat ik er nooit meer een kan kopen."

— Theo L., hovenier, Gouda

„Ik ontdekte de snoeischaren van Hendrik bij toeval, toen ik tien jaar geleden een kwekerij bezocht. De kweker liet me de zijne proberen om een rozenstruik in de voortuin te snoeien. Diezelfde avond bestelde ik er een. Sindsdien is tuinieren een plezier in plaats van een karwei."

— Joke D., 59 jaar, Leiden

Op de markt in Gouda, op een zaterdag in januari, kwamen drie vaste klanten alleen maar om hem te bedanken. Een van hen had zijn snoeischaar uit 1993 in zijn zak, gewikkeld in een doek, als een relikwie. Hendrik glimlachte. „Dáár doe ik het voor," mompelde hij tegen Anneke op de terugweg.

847 snoeischaren: het laatste bod van de groothandel dat alles in gang zette

Toen het nieuws van de sluiting zich verspreidde, begonnen de telefoontjes. Een distributeur van tuingereedschap uit Rotterdam rook zijn kans. Hij bood aan alle 847 snoeischaren in één keer over te nemen.

„Ik geef u €12 per stuk," kondigde hij aan. „We verpakken ze opnieuw, zetten ons merk erop, en distribueren ze via tuincentra."

Hendrik vraagt voor welke prijs ze verkocht zullen worden. „Tussen de €79 en €89. Dat is de markt."

„Twaalf euro," herhaalt Hendrik terwijl hij ophangt. „Twaalf euro voor een snoeischaar waar ik een dag aan heb gewerkt. Zodat iemand zijn etiket erop plakt en hem voor zeven keer de prijs verkoopt aan mensen die niet eens weten waar hij vandaan komt."

Het is Anneke die de oplossing vindt. Ze praat erover met hun zoon Pieter, die in de IT werkt in Amsterdam. „Pa, we gaan ze online verkopen," stelt hij de zondag erop voor. „Rechtstreeks. Zonder tussenpersoon. Aan mensen die ze echt gaan gebruiken."

De prijs? €59 in plaats van €149. Geen actie. De keuze van een ambachtsman van 73 die liever onder de kostprijs verkoopt dan zijn werk onder een plastic etiket te zien verdwijnen.

„€149, dat is wat ik de kwekerijen vroeg," legt Hendrik uit. „Dat was de eerlijke prijs voor een dag werk. Maar nu heb ik geen huur meer te betalen, geen leerling meer op te leiden, geen materiaal meer in te kopen. De voorraad is er. Die moet weg. En ik wil liever dat hij terechtkomt bij iemand die van zijn tuin houdt."

Als deze 847 snoeischaren weg zijn, is het voorbij. Geen nalevering. Geen nieuwe serie. De smederij dooft en de sleutels worden ingeleverd op 30 april.

KLIK HIER OM EEN VAN DE LAATSTE SNOEISCHAREN VAN HENDRIK TE BEMACHTIGEN

De voorjaarssnoei wacht niet: waarom het nu of nooit is

Er is een realiteit die elke tuinliefhebber kent: de voorjaarssnoei is nu. Niet in mei. Niet in juni. Nu.

Rozen worden gesnoeid in februari-maart, voor de sapstroom op gang komt. Fruitbomen — appels, peren, kersen — hetzelfde verhaal. Hagen, zomerbloeiers, druiven voor wie die heeft: alles moet in de komende weken gesnoeid worden.

Te laat snoeien betekent het risico dat u ontluikende knoppen wegknipt. Snoeien met een slecht gereedschap betekent het hout kneuzen en de deur openzetten voor ziekten. Het voorjaar 2026 van uw tuin wordt bepaald in de komende dagen.

„De kwekers weten het al generaties lang," zegt Hendrik. „Je snoeit niet met het eerste het beste gereedschap. Slecht gereedschap richt meer schade aan dan helemaal niet snoeien."

Dit is de situatie. Er zijn nog 847 handgesmede snoeischaren van een meester-smid uit Boskoop. Elk exemplaar is uniek, gesmeed met dezelfde zorg als de scharen waarmee al 45 jaar de beste kwekerijen van Zuid-Holland hun bomen snoeien.

De prijs is vastgesteld op €59 in plaats van €149. Dit is geen marketingactie. Het is de laatste daad van een ambachtsman die weigert zijn werk aan een groothandel te verkopen.

Elke bestelling wordt door Hendrik gecontroleerd, zorgvuldig verpakt en binnen 48 uur verzonden via PostNL. Hendrik garandeert elke snoeischaar: niet-goed-geld-terug binnen 30 dagen. „Als mijn lemmet u niet overtuigt bij de eerste snit, stuur het terug," zegt hij. „Maar in vijfenveertig jaar heeft nog nooit iemand een snoeischaar teruggestuurd. Wel bijbesteld, dat wel."

De eerste bestellingen zijn al verstuurd. De reacties zijn unaniem:

„Ik heb mijn 12 rozenstruiken in 45 minuten gesnoeid. Normaal kost me dat twee uur en heb ik drie dagen last van mijn handen. Met de snoeischaar van Hendrik voelde ik de takken nauwelijks. Mijn man vroeg waarom ik glimlachte in de tuin."

— Tineke R., 64 jaar, Arnhem

„Je voelt meteen het verschil met een schaar uit het tuincentrum. Het gewicht, de grip, de snit. Het is een andere wereld. En de handvatten van hout, wat een comfort. Ik heb mijn oude schaar dezelfde dag nog weggegooid."

— Jan-Willem T., 68 jaar, Nijmegen

De tijd dringt. Elke dag vinden tientallen snoeischaren een eigenaar. De teller loopt terug. En het snoeiseizoen wacht niet. Als de knoppen er zijn, is het te laat om te snoeien. En als de 847 snoeischaren weg zijn, is het te laat om er een te bemachtigen.

Voor iedereen die van zijn tuin houdt. Voor iedereen die genoeg heeft van plastic snoeischaren die het na één seizoen begeven. Voor iedereen die een handgesmeed gereedschap wil dat een leven lang meegaat. Deze kans komt niet meer terug.

KLIK HIER OM EEN VAN DE LAATSTE SNOEISCHAREN VAN HENDRIK TE BEMACHTIGEN EN PROFITEER VAN -60%